Neytendalán
Alltaf er hagkvæmast að safna fé og staðgreiða vörur og þjónustu en margvísleg lán standa neytendum til boða til að fjármagna kaup svo sem raðgreiðslur. Kjör geta verið mismunandi milli verslana og fjármálafyrirtækja og alltaf ætti að bera saman þau kjör sem í boði eru. Lánssamningur á alltaf að vera skriflegur og eftirfarandi upplýsingar eiga meðal annars að liggja fyrir þegar lán er tekið:
- höfuðstóll, þ.e. lánsfjárhæð án nokkurs kostnaðar
- vextir
- heildarlántökukostnaður
- heildarupphæð sem á að greiða, þ.e. höfuðstóll að viðbættum vöxtum og lántökukostnaði
- fjöldi afborgana, upphæð hverrar greiðslu og gjalddagar
- gildistími samnings og skilyrði uppsagnar hans
- heimild til að greiða fyrir lokagjalddaga
- árleg hlutfallstala kostnaðar
Hvað er árleg hlutfallstala kostnaðar?
Árleg hlutfallstala kostnaðar mælir heildarkostnað við lántöku án tillits til þess hvar lán er tekið. Hlutfallstalan mælir ekki bara vaxtakostnað heldur tekur hún einnig til annars kostnaðar við lántökuna, s.s. lántökugjalds, seðil- og innheimtukostnaðar.
Árleg hlutfallstala kostnaðar er fundin samkvæmt reikniformúlu sem er að finna í reglugerð nr. 377/1993 með síðari breytingum. Á vefsvæðum fjármálafyrirtækja sem veita lán til neytenda er að finna rafrænar reiknivélar þar sem auðvelt er að reikna árlega hlutfallstölu kostnaðar fyrir neytendalán. Aðeins þarf að setja inn upplýsingar um vaxtaprósentu, lánstíma, lántökukostnað og gjöld sem lánveitandi krefst þegar borgað er af láninu.
Áður en lán er tekið er mikilvægt að bera saman þá lánamöguleika sem bjóðast, s.s. í verslun og banka, og nýtist árleg hlutfallstala kostnaðar vel til þess. Þar sem árleg hlutfallstala kostnaðar er lægst er hagstæðasta lánið að finna.
Dæmi um ákvarðanir Neytendastofu (áður samkeppnisráðs) sem byggjast á lögum um neytendalán:
-
Ákvörðun nr. 19/2005, Uppgreiðslugjald af neytendalánum
-
Ákvörðun nr. 11/2004, Erindi Neytendasamtakanna í tilefni auglýsingabæklings Sparisjóðs Reykjavíkur og nágrennis